BOSNA İÇİN KİTAP KAMPANYASI
(Kasım 1995 - Aralık 1996)
KAMPANYANIN SUNUŞU
MEDENİYETE KARŞI BARBARLIK
| Dört yıllık bir süre içinde yeni dünya düzeninin bütün yüzlerini Bosna vahşeti sırasında insanlık seyretti. Ve Bosna'da yaşanan vahşet için kullanılan bütün sıfatlar, tanımlar, adlandırmalar yetersiz kaldı. Bu yalnız Batı'nın değil bütün insanlığın krizidir. Yeni dünya düzeninin cellâdı rolünü üstlenenleri yakalandıkları paranoyadan kurtarmadıkça Balkanlarda barış mümkün olmayacak. |
|
Bosna-Hersek Cumhuriyeti topraklarında yalnızca insanlar öldürülmedi. Bebekler de kitaplar da kurşunlandı. Osmanlı döneminden kalma tarihi mirasın yokedilmesi sırasında kütüphaneler yakıldı, yıkıldı. Saraybosna'daki doğu ile batı mimarisinin sentezi olan Saraybosna Milli Kütüphanesi'nin bombalanması ile Batı Medeniyeti kendisini de öldürdü. Bosna vahşetinin en derin anlamı budur. Yakılan Milli Kütüphane'de 5300 eski el yazması eser, 20 bin tarihi belge, 30 bin kitap artık yok. Diğer kütüphanelerde onbinlerce kitap ve belge lâv bombaları ile yakıldı.
Şarkiyat Enstitüsü'nün yeniden kurulması ve Türkoloji çalışmalarının sürdürülmesi amacı ile Türkiye'de çok yönlü bir kampanyanın başlatılmasına karar verildi. Şarkiyat ve Türkoloji araştırmalarına kaynaklık etmek üzere bağışlanacak bilimsel yayınlar, tarih, edebiyat, sanat kitapları, çağdaş Türk edebiyatı, çocuk ve gençlik kitapları, kaynak eserler, mikrofilm, sesli ve görüntülü yayınlar kampanya süresince kabul edilecek. Türkçe yayın dışında Şarkiyat ve Türkoloji alanlarında dünya dillerinde yayınlanmış kitaplar da bağışlanabilecek.
DÜZENLEME KOMİTESİNİ OLUŞTURAN KURULUŞLAR
Araştırma ve Kültür Vakfı / Baha Vakfı / Basın Yayın Birliği Derneği
Bilim ve Sanat Vakfı / Birlik Vakfı
Bosna Hersekliler Kültür ve Dayanışma Derneği
Bosna Sancak Kültür ve Yardımlaşma Derneği
Bosna Sancak Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği / Çocuk Vakfı
Dayanışma Vakfı / Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı / IRCICA
İlim Kültür ve Sanat Vakfı / İstanbul İlim ve Kültür Vakfı
Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı
Mimar ve Mühendisler Grubu / Türkiye Gönüllü Kültür Teşekkülleri Vakfı
Türkiye Milli Kültür Vakfı / Türkiye Yayıncılar Birliği / Türkiye Yazarlar Birliği
YÜRÜTME KURULU ÜYELERİ
Erol AKYAVAŞ / Hakan ALBAYRAK / Ahmet AKÇAKAYA
Sadık ALBAYRAK / Prof. Dr. Asaf ATASEVEN / Dr. Mustafa ÇALIK
Hasan AYCIN / Beşir AYVAZOĞLU / ALİ BULAÇ / Turgut CANSEVER Murat ÇAKIR
Cengiz ÇANDAR / Dr. Mehmet DOĞAN
Prof. Dr. Şefik DURSUN / Ertuğrul DÜZDAĞ / Prof. Dr. İnci ENGİNÜN Refik ERDURAN
Ebubekir EROĞLU / Prof. İsmail ERÜNSAL
Ertuğrul GÜNAY / Ali Haydar HAKSAL / Prof. Yusuf HALLAÇOĞLU
Prof. Hüseyin HATEMİ / Prof. Dr. Hüsrev HATEMİ
Prof. Ekmeleddin İHSANOĞLU / Prof. Mustafa İSEN / Ahmet KABAKLI Dr. İsmail KARA
Osman KEHRİ / Necdet KONAK / Ahmet KOT
Fehmi KORU / Prof. Mehmet Zeki KUŞOĞLU / Mustafa KUTLU / Metin MERGEN
Salih PULCU / A. Turan OFLAZOĞLU Prof. Orhan OKAY Mustafa Necati ÖZFATURA
Cevat ÖZKAYA / Yusuf Ziya ÖZKAN
Halit REFİĞ / Mustafa Ruhi ŞİRİN / Cinuçen TANRIKORUR
Ahmet TAŞGETİREN / Doç. Dr. Abdullah UÇMAN / Doç. Dr. Mustafa UZUN Haşim VATANDAŞ Prof. Nur VERGİN / Prof. Turan YAZGAN / Doç. Dr. Bülent ZÜLFİKÂR
MUSTAFA RUHİ ŞİRİN'İN
6 Kasım 1996 tarihinde TÜYAP Kitap Fuarı'nda
KAMPANYANIN BAŞLAMASI NEDENİ İLE YAPTIĞI AÇIKLAMA:
"Bosna-Hersek Cumhuriyeti topraklarında dört yıl boyunca yaşanan vahşet sırasında ölen 300 bin insan yanında mimari ve kültürel miras da zarar gördü. Yeni dünya düzeninin bütün yüzlerini Bosna merkezli seyretmekten başka hiç bir şey yapılamadı. Yaşanan vahşet için kullanılan bütün sıfatlar, adlandırmalar yetersiz kaldığı gibi Bosna, aynı zamanda bütün insanlığın kriz odağına dönüştürüldü.
Bosna'da kurşunlanan, bombalanan, yakılan, yıkılan, öldürülen insanlıktı. Medeniyetlerin sembolleri, tarihi kültürel mirastı. Bosna Hersek topraklarını süsleyen mabedlerin, mimarı yapıların, kültürel sembollerin çoğu yokedildi. Yaşanan acılar ise hissettiklerimizden daha derindir. Bosna Hersek Cumhurbaşkanı Sayın Alija İZZETBEGOVİÇ bu vahşeti medeniyete karşı işlenen suç ve barbarlık olarak tanımlıyor. Şimdi, bütün insanlığın ortak mirası ve hafızası olan medeniyet değerlerini Bosnalılar bütün insanlıktan geri istiyor.
Bosna Hersek Cumhuriyeti topraklarında yalnızca insanlar öldürülmedi. Bebekler de, kitaplar da kurşunlandı. Özellikle Osmanlı döneminden kalma tarihi mirasın yokedilmesi sırasında kütüphaneler yakıldı, yıkıldı. Saraybosna'daki doğu ile batı mimarisinin sentezi olan Saraybosna Milli Kütüphanesi'nin bombalanması sonucu Batı Medeniyeti kendisini de öldürmüş oldu. Bosna'da yaşananların en derin felsefî anlamı budur. 5300 eski el yazması eser yanında 20 bin tarihi belge, 30 bin kitap artık yok. Gazi Hüsrev Medresesi başta olmak üzere diğer kütüphanelerde onbinlerce kitap ve belge lav bombaları ile yakılmış bulunuyor.
Avrupa'nın önemli araştırma merkezlerinden Şarkiyat Enstitüsü'nün yeniden kurulması ve Türkoloji çalışmalarının sürdürülmesi amacı ile Türkiye'de çok yönlü bir kampanyanın başlatılmasına karar verildi. Şarkiyat ve Türkoloji Araştırmalarına kaynaklık etmek üzere bağışlanacak bilimsel yayınlar, tarih, edebiyat, sanat kitapları, çağdaş Türk edebiyatı, çocuk ve gençlik kitapları, kaynak eserler, mikrofilm, sesli görüntülü yayınlar kampanya süresince kabul edilecek. Türkçe yayın dışında Türkoloji ve Şarkiyat alanlarında dünya dillerinde yayınlanmış kitaplar da bağışlanabilecek."
"BOSNA'DA MEDENİYETE KARŞI BARBARLIK" AÇIK OTURUMU
6 Kasım 1996 Pazartesi günü saat 11.00'de TÜYAP Kitap Fuarı'nda "Bosna'da Medeniyete Karşı Barbarlık" konulu açıkoturum düzenlendi. Cengiz Çandar, Prof. Dr. İnci Enginün, Ertuğrul Günay, Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, Ahmet Kabaklı, Cevat Özkaya'nın katıldığı oturumu Beşir Ayvazoğlu yönetti. Bosna Hersek Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosu Talat Süleymani oturum sonunda Türkiye'ye teşekkür etti.
Saraybosna'daki Şarkiyat Enstitüsü ve Türkoloji Araştırma Merkezi'nin çalışmalarına tekrar başlayabilmesi ve kaynak kitap ihtiyacının acilen karşılanması amacı ile düzenlenen kampanyada yaklaşık 35 bin kitap toplandı. Türkoloji ve Şarkiyat alanlarında bağışlanan kitap ve materyaller arasında bilimsel yayınlar, tarih, sosyoloji, dil, kültür, sanat, edebiyat, çocuk ve gençlik yayınları, dergi koleksiyonları yer alıyor.
Kampanya süresi içinde dünyanın değişik ülkelerinde çalışmalarını sürdüren Türkoloji Araştırma Merkezleri'ne ve Şarkiyat Enstitüleri'ne kampanya duyuruldu. Türkiye'de yayımlanan bilim, kültür, sanat ve edebiyat dergilerinin Saraybosna'daki Türkoloji Araştırmaları Merkezi'ne ücretsiz gönderilmesi sağlandı. Yalnızca kitap bağışının kabul edildiği kampanya sonunda toplanan kitaplar 28 Aralık 1996 Cumartesi günü saat 10.00'da Kızılay aracılığı ile Saraybosna'ya gönderildi. Kültür Bakanı Sayın İsmail Kahraman törende hazır bulundu.
Sonuçlandırılan kampanya ile ilgili olarak Bosna için Kitap Kampanyası Sözcüsü ve Çocuk Vakfı Başkanı Mustafa Ruhi Şirin'in açıklaması şöyle:
"Nisan 1992 - Eylül 1995 tarihleri arasında Bosna Hersek'te 1614 tarihî eser yıkıldı veya yok edildi. 3 milyon kitap ve belge yakıldı, zarar gördü. Bosna'da kültürel kimliğe yönelik vahşet yaşandı. Bu, insanlığın Avrupa merkezli krizidir. Bosna, tarihini, kültürünü, yok edilen bütün değerlerini insanlıktan geri istiyor. Şimdiye kadar olduğu gibi bundan sonra da Bosna Türkiye ile yakından alâkalıdır. Batı, yıkarken de yaparken de önceliği kimseye kaptırmıyor. Türkiye kültürel birikimi ve bilinci ile Bosna'nın yanında ve Bosna'nın yeniden dirilişinde öncü olmak zorundadır. Bosna İçin Kitap Kampanyası bu amaçla düzenlenmişti. Toplanan kitaplar Türkoloji ve Şarkiyat alanlarındaki temel kaynak eserler bakımından yeterli düzeyde değildir. Öncelikle Kültür Bakanlığı 1991 yılında dondurduğu Saraybosna Türkoloji Merkezi Fonu'nu yeniden başlatmalıdır. Tadilatına başlanılan müzedeki Türkoloji Araştırma Merkezi'nin üniversitelerimizin öncülüğünde düzenlenmesi için yetkililerin ilgisini talep ediyoruz."