RAPORLAR
Göç Çocukları Raporu
Çocuk Vakfı, Doğu ve Güneydoğu Bölgesinde Göçe Maruz Bırakılan Çocuklar Raporunu yayınladı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ahmet Emre Bilgili tarafından hazırlanan 16 sayfalık raporla, göç ilk defa çocuk merkezli olarak değerlendirildi. 11 Kasım 1996 tarihinde açıklanan rapor, bölgede ailelerin çok çocuklu bir yapıya sahip olmalarından dolayı göç mağdurlarının yarısını çocukların oluşturduğunu ve en büyük ve kalıcı zararı yine çocukların gördüğü vurgulandı. Değişen doğal ve toplumsal çevre, aile, ekonomik güçlükler, sağlık ve eğitim olmak üzere beş ana başlık altında değerlendirilen rapordaki çözüm önerileri, öncelikle göçe maruz kalan çocuklar için acil eylem planının hazırlanmasının yanısıra kimsesiz çocukların himaye edilmesi, eğitimin iyileştirilmesi, çocukların dilencilikten kurtarılması, rehabilitasyon çalışması ve politikaların bu olgu gözönüne alınarak oluşturulması şeklinde sıralandı.
Zorunlu Göç Ailesi Raporu
Çocuk Vakfı, Doğu Anadolu Bölgesinde Göç Olgusunun Sosyolojik Çözümlemesi-Van Örneği raporunu hazırladı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Doç. Dr. Ahmet Emre Bilgili, 25 sayfalık raporunda bölgenin terör karşısındaki acı durumunu ve yaşananları gözler önüne serdi. PKK terör örgütü nedeniyle bölgede düşük yoğunluklu bir savaş ortamı yaşandığına işaret edilen rapor, bölgenin karşı karşıya kaldığı göç olgusunu vurgulaması açısından önem taşımaktadır. Kamuoyunda da yankı bulan rapor, göç ile zor durumdaki doğulu ailelerin dramı dile getirildi.
Terör korkusu ve can güvenliği gibi nedenlerle ailelerin göç etmek zorunda bırakıldığını ve bu doğrultuda ekonomik ve sosyal yaşamlarının olumsuz etkilendiğini hatta sağlık sorunlarının başgösterebileceği uyarısına da yer verildi. Zorunlu göçe tabi olan 334 hane halkı reisiyle gerçekleştirilen bu çalışma ile sorunlar ve çözüm önerileri büyük oranda belirlenmeye çalışıldı. Araştırmaya katılanların yüzde 98'inin köy ve mezradan göç ettiği ve yüzde 97'sinin ise göçü son çare olarak düşündükleri dile getirildi. Göç sonrası ekonomik durumlarının öncekinden daha kötü duruma geldiğine işaret edilen rapor, göç nedeninin yüzde 99 oranla can güvenliği olarak görüldüğünü açıklamaktaydı. Bu olgu karşısında temel sorunların aile düzeyinde yaşandığının belirtildiği rapora göre, çözümün de aile odaklı olması gerektiğine dikkat çekildi.
28 Kasım 1996 tarihinde kamuoyuna açıklanan raporda yeralan önerilerden bazıları, öncelikle işsizlik sorununun çözümü, barınma ve diğer ihtiyaçların karşılanması, göç olgusunun zihinlerde yarattığı etkileri silmek için aile üyelerinin rehabilite edilmesi, koşullar ne olursa olsun eğitimin başlaması ve devam ettirilmesi, aile kurumunu güçlendirecek önlemlerin alınması olarak sıralandı.